Podstawowe uprawnienia i ulgi dla osób niepełnosprawnych

PODSTAWOWE UPRAWNIENIA I ULGI DLA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

Stan prawny na 30.06.2006 r.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami za osoby niepełnosprawne uznaje się odpowiednio osoby posiadające orzeczenie:
* o znacznym stopniu niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji ( I grupa inwalidzka),
* o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy (II grupa inwalidzka),
* o lekkim stopniu niepełnosprawności lub częściowej niezdolności do pracy (III grupa inwalidzka),
* o niepełnosprawności wydanym osobom przed ukończeniem 16 roku życia.

Ulgi w PKP i PKS
(Dz.U. z 1992 r. Nr 54 poz. 254 z późn. zm.)

Wszystkie ulgi obowiązują tylko w 2 klasie pociągów oraz na podstawie określonych rodzajów biletów. Ulgi nie dotyczą przejazdów pociągami EuroCity i InterCity w komunikacji międzynarodowej raz przejazdów komunikacji autobusowej ekspresowej. Osoby korzystające z przejazdu pociągiem w klasie 1 zobowiązane są uiścić dopłatę.

Osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności (inwalidzi I grupy), mają prawo do:
* 49 % ulgi w pociągach osobowych i autobusach PKS w komunikacji zwykłej na podstawie biletów jednorazowych,
* 37 % ulgi w pozostałych pociągach PKP i autobusach PKS również na podstawie biletów jednorazowych.
Osoby niewidome nie będące osobami o znacznym stopniu niepełnosprawności mają prawo do:
* 37 % ulgi w 2 klasie pociągów PKP oraz w autobusach PKS na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych.
Do ulgi uprawnia jeden z dokumentów stwierdzających inwalidztwo, niezdolność do pracy albo niepełnosprawność z powodu stanu narządu wzroku:
- wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej ds. inwalidztwa i zatrudnienia,
- wypis z treści orzeczenia orzecznika ZUS,
- legitymacja osoby niepełnosprawnej wystawiona przez uprawniony organ,
- legitymacja Polskiego Związku Niewidomych lub Związku Ociemniałych Żołnierzy RP.

Opiekun towarzyszący w podróży osobie o znacznym stopniu niepełnosprawności (inwalidzie I grupy) oraz przewodnik towarzyszący w podróży osobie ociemniałej lub niewidomej na podstawie jednego z dokumentów podopiecznego oraz biletów jednorazowych ma prawo do 95% ulgi w pociągach PKP i autobusach PKS.

Dzieci i młodzież niepełnosprawna oraz ich rodzice lub opiekunowie mają prawo do:

78 % ulgi w pociągach PKP i autobusach PKS na trasie z miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu do:
szkoły, przedszkola, ośrodka rehabilitacji, domu pomocy społecznej, zakładu opieki zdrowotnej, poradni psychologiczno-pedagogicznej, placówki opiekuńczo-wychowawczej, ośrodka rehabilitacyjno-wychowawczego ośrodka wsparcia i z powrotem - dzieci na podstawie biletów jednorazowych lub miesięcznych imiennych , rodzice lub opiekunowie na podstawie biletów jednorazowych).

Korzystający z ulgowych przejazdów są zobowiązani posiadać odpowiedni dokument potwierdzający niepełnosprawność:
1. dzieci i młodzież uczęszczająca do szkoły albo szkoły wyższej:
- legitymacja szkolna dla uczniów niepełnosprawnych,
- legitymacja szkolna albo studencka wraz z jednym z dokumentów stwierdzających niepełnosprawność,
- legitymacja Polskiego Związku Niewidomych,
- legitymacja Polskiego Związku Głuchych,
- legitymacja Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym,
- legitymacja Krajowego Komitetu Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnych Ruchowo przy TPD,
- wypis treści orzeczenia ZUS lub komisji ds. inwalidztwa,
- legitymacja dokumentująca niepełnosprawność wystawiona przez Starostę.

Dokumenty te nie są wymagane w przypadku widocznego inwalidztwa lub niepełnosprawności.

Przy przejazdach do jednostek udzielających świadczeń zdrowotnych lub pomocy społecznej wymagany jest dokument potwierdzający celowość przejazdu (wezwanie, zawiadomienie, zaświadczenie).

2. Rodzice lub opiekunowie mogą korzystać z ulgowych przejazdów PKP lub PKS na podstawie wymienionych wyżej dokumentów podopiecznych.

W relacjach PKS i PKP innych niż wymienione wyżej dzieci i młodzież mogą korzystać wg. przepisów szczegółowych.

Karta parkingowa
(Dz.U. z 1997 r. Nr 98 poz. 602 z późn. zm.)

Osoby niepełnosprawne o obniżonej sprawności ruchowej, kierujące pojazdem lub kierowca przewożący osoby niepełnosprawne mające trudności w poruszaniu się, pod warunkiem zachowania należytej ostrożności, mogą nie stosować się do następujących znaków:
- zakaz ruchu w obu kierunkach B-1,
- zakaz wjazdu pojazdów silnikowych z wyjątkiem motocykli jednośladowych B-3,
- zakaz wjazdu autobusów B-3a,
- zakaz wjazdu motocykli B-4,
- zakaz wjazdu motorowerów B-10,
- zakaz postoju B-35 - dopuszczalny czas postoju dłuższy niż1 minuta jest wskazany na znaku albo na umieszczonej pod nim tabliczce,
- zakaz postoju w dni nieparzyste B-37,
- zakaz postoju w dni parzysteB-38,
- strefa ograniczonego postoju B-39
Rozp. Ministra Transportu i Gosp. Morskiej oraz Min. Spraw Wewn. i Adm. Z 31.07.2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz.U.Nr 170 poz.1393)

Aby móc nie stosować się do w/w znaków osoba niepełnosprawna musi posiadać kartę parkingową, którą wydaje Starosta.

Karta parkingowa przysługuje:
- osobom niepełnosprawnym w stopniu znacznym, osobom posiadającym orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, inwalidom I grupy i osobom długotrwale niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym,
- osobom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym, osobom posiadającym orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy i inwalidom II grupy,
- osobom niepełnosprawnym w stopniu lekkim o przyczynie niepełnosprawności z kodu "R" lub "N" , osobom posiadającym orzeczenia o częściowej niezdolności do pracy, inwalidom III grupy, osobom długotrwale niezdolnym do pracy w gospodarstwie rolnym bez uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego jeżeli przedłożą zaświadczenie lekarskie poświadczające obniżoną sprawność ruchową.

Zwolnienie od podatków lokalnych
(Dz.U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.)

Osoby niepełnosprawne: niewidome, głuchonieme, niedołężne , są zwolnione z płacenia podatku od posiadania psów (będących pomocą dla tych osób) na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, niezdolności do pracy i inwalidztwie.

Ulgi pocztowe
(Dz.U. z 1996 r. Nr 127, poz. 598 par.3)

Bezpłatna usługa doręczania listów, paczek i przekazów bezpośrednio do domu. Listonosz powinien przyjąć zwykły opłacony list i wrzucić go do skrzynki.
Do usługi tej mają prawo:
- osoby niepełnosprawne z uszkodzeniem narządu ruchu i korzystające z wózka inwalidzkiego,
- osoby z uszkodzonym wzrokiem, posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji (I grupa inwalidzka)
Zapotrzebowanie na usługę zgłasza się w swoim urzędzie pocztowym.

Do zwolnień dotyczących opłat za używanie odbiorników RTV uprawnione są osoby:
- o znacznym stopniu niepełnosprawności, całkowicie niezdolnych do pracy i samodzielnej egzystencji
- które ukończyły 75 lat,
- niesłyszący, u których stwierdzono całkowitą głuchotę lub obustronne upośledzenie słuchu,
- inwalidzi wojenni i wojskowi.

Usługi telekomunikacyjne
Uchwała nr 180/01 Zarządu TP S.A. w sprawie udzielenia rabatów w opłatach za usługi telekomunikacyjne osobom niepełnosprawnym.

W myśl w/w uchwały osobom niepełnosprawnym przysługują rabaty w opłatach za usługi telekomunikacyjne:
- za przyłączenie do sieci telefonicznej TP S.A. w wysokości 50 % ceny
- w abonamencie miesięcznym w wysokości 50 % opłaty
Do zniżek tych mają prawo osoby niepełnosprawne.
- z uszkodzonym wzrokiem posiadający orzeczenie znacznego stopnia (I grupa) z przyczyny o symbolu "O" ; "h" obecnie " 04-O"
- z uszkodzonym słuchem lub mowy z orzeczeniem znacznego lub umiarkowanego stopnia ( I,II grupa) z przyczyny "L" ; "i" obecnie "03-L"
- w przypadku zastosowania przez zespół orzekający tzw. kodu łamanego przyczyny niepełnosprawności ( orzeczenie znacznego stopnia jeżeli w kodzie łamanym występuje "O" ; "h" obecnie "04-O" lub orzeczenie znacznego lub umiarkowanego stopnia jeżeli w kodzie łamanym występuje "L" ; "i" obecnie "03-L"

Uprawnienia te dotyczą także prawnych opiekunów osób niepełnosprawnych, przy czym rabat otrzymuje albo osoba niepełnosprawna albo opiekun. Rabaty dotyczą jedynie podstawowej usługi telefonicznej oraz przyznawane są osobom, które ukończyły 16 lat.

Podatek dochodowy
Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz.176 z późn zm.

Osoba niepełnosprawna lub utrzymująca osobę niepełnosprawną może odliczyć niektóre wydatki od dochodu podlegającego opodatkowaniu. Mogą to być wydatki poniesione na:
- adaptacje i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności ,
- przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
- zakup i naprawę indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi technicznych niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności,
- odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym,
- opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa w kwocie nie przekraczającej 2.280 zł.
- opiekę pielęgniarską w domu nad osobą niepełnosprawną w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla niepełnosprawnych zaliczanych do I grupy ,
- kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnej oraz dzieci osób niepełnosprawnych,
- leki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 152 zł. jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki.

Dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Osoby niepełnosprawne posiadające orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności z odpowiednimi wskazaniami mogą ubiegać się o dofinansowanie ze środków PFRON w ramach rehabilitacji społecznej:
- dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych,
- dofinansowanie do likwidacji barier funkcjonalnych ( architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej oraz komunikowaniu się)
- dofinansowanie lub refundacja zakupionego sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych,
Dofinansowania prowadzi Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, gdzie można uzyskać szczegółowe informacje w tym zakresie.

Wykaz instytucji zajmującymi się osobami niepełnosprawnymi, w których można zasięgać informacji:

Centrum Informacji dla Osób Niepełnosprawnych ul. Dzielna 1, 00-162 Warszawa, tel.(22) 8318582, 8315017. W Centrum udzielane są porady prawne, zawodowe i obywatelskie. Można się z nim skontaktować korespondencyjnie, telefonicznie lub osobiście. Czynne jest od poniedziałku do piątku od 9.00 do 17.00. Internet: http://www.niepełnosprawni.info

Fundacja Aktywnej Rehabilitacji, ul. Inspektowa 1, 02-711 Warszawa, tel/fax. (22) 6518802, 6518803 Fundacja udziela porad telefonicznie, listownie i osobiście. W Internecie: fttp://www.far.org.pl

Krajowy Komitet Pomocy Dzieciom i Młodzieży Niepełnosprawnej Ruchowo Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Warszawa, Krakowskie Przedmieście 6, tel. (22) 8277844 Komitet wystawia legitymacje dzieciom do bezpłatnych przejazdów i organizuje kolonie. Internet: http://www.tpdzg.org.pl

Polski Związek Głuchych, ul Podwale 23, 00-261 Warszawa tel. (22) 8314071, 8310696 W Internecie: http://www.pzg.org.pl

Polski Związek Niewidomych ul. Konwiktorska, 00-216 Warszawa, tel. (22) 8312271 , 8313383
W Internecie: http//www. pzn.org.pl